Verantwoord zonnen

Als u deze zomer in de zon gaat zitten, denk er dan aan uzelf goed te beschermen. Huidkanker is namelijk één van de meest voorkomende vormen van kanker. Elk jaar zijn er meer dan 25.000 nieuwe gevallen!

Wie loopt het meeste risico?

• Mensen met een lichte huid die snel verbranden of sproeten krijgen
• Mensen waarbij in de familie huidkanker voorkomt
• Mensen die als kind ernstig verbrand zijn in de zon
• Mensen die tijdens hun leven erg vaak in de zon zijn geweest

Ook als voor u geen van bovenstaande risicofactoren van toepassing is, blijft het belangrijk om verantwoord te zonnen. Ook mensen met een donkere huidskleur en mensen die veel binnen zijn, kunnen huidkanker krijgen.

Bescherming tegen UV-straling

De hoofdoorzaak van huidkanker is overmatige blootstelling aan UV-straling. Niet alleen in de zon, maar ook onder de zonnebank wordt u blootgesteld aan UV-straling.

In landen dichter bij de evenaar is de UV-straling het sterkst. Maar in de zomer kan de zonkracht ook in Nederland erg hoog zijn. Daarom is het belangrijk om uzelf goed tegen UV-straling te beschermen.

Beperk blootstelling aan de zon tussen 11 en 15 uur, als de UV-straling het meest schadelijk is. Draag beschermende kleding, zoals brede hoeden, shirts met lange mouwen en lange broeken. Gebruik een zonnebrandcrème die zowel tegen UV-B als UV-A stralen beschermt en met ten minste factor 30. Zonnebrandcrème kan u nooit volledige tegen schadelijke UV-straling beschermen. Daarom is het belangrijk om niet te lang in de zon te blijven, ook met zonnebrandcrème. Smeer de zonnebrandcrème rijkelijk en herhaaldelijk op, vooral als u zweet of aan het zwemmen bent. Let op de houdbaarheidsdatum op de fles. Vergeet niet plaatsen zoals oren of hoofdhuid. Gebruik een goede zonnebril om uw ogen te beschermen. Een goede zonnebril heeft een label dat zegt dat de bril ten minste 99% van de UV-B stralen en ten minste 95% van de UV-A stralen tegenhoudt. Mensen met een lichte huid wordt aangeraden om blootstelling aan de zon langzaam op te bouwen. Bij blootstelling aan de zon wordt de huid bij de meeste mensen dikker en bruiner; dit zijn twee natuurlijke vormen van bescherming, die echter tijd nodig hebben om te ontstaan.

Hoe ziet huidkanker eruit?

Er zijn verschillende vormen van huidkanker.

Het kwaadaardige melanoom is de meest ernstige vorm. In het begin lijkt het kwaadaardige melanoom op een gewone moedervlek of pigmentvlek. Er zijn echter ook wat verschillen:

• Het kwaadaardige melanoom is niet symmetrisch
• Het heeft geen duidelijke grens, maar is rafelig of wazig langs de rand
• De kleur is ongelijk of verandert. Verschillende gradaties bruin en zwart, maar ook blauwig, wit en rood kunnen voorkomen
• De vlek is groter dan 6 millimeter

Als u een vlek op de huid heeft met een van deze symptomen, raadpleeg dan direct een arts. Een kwaadaardig melanoom is goed te genezen als het vroeg ontdekt wordt, maar in een later stadium kan het dodelijk zijn. Kwaadaardige melanomen kunnen uitzaaien naar longen, lever en andere organen als het niet op tijd wordt behandeld.

Basaalcelcarcinoom is de meest voorkomende soort huidkanker (70% van de gevallen). Het groeit langzaam en zaait zelden uit. Basaalcelcarcinoom ziet er als volgt uit:

• een lichtgekleurd, glad, glazig knobbeltje met parelachtige glans
• of een geïrriteerde vlek of wond die niet geneest

Het plaveiselcelcarcinoom groeit sneller en kan ook uitzaaien als het niet op tijd behandeld wordt. Het ziet er als volgt uit:

• een rood of roze vlekje of knobbeltje met een korstje of zweertje erop
• of een hardnekkig open wondje dat langzaam uitbreidt en kan bloeden

Zowel basaalcelcarcinoom als plaveiselcelcarcinoom zijn zeer goed te genezen, maar kunnen eventueel wel uitzaaien, wat de behandeling moeilijker maakt.

Controleer uw huid regelmatig

Huidkanker kan bijna altijd worden genezen als het op tijd wordt ontdekt.

Controleer uw huid daarom maandelijks. Ga daarbij alle huidoppervlakken na, ook handpalmen, voetzolen, oren en de hoofdhuid. Als u verdachte veranderingen constateert – vooral grootte en kleur van een vlekje – raadpleeg dan uw huisarts of dermatoloog. Het is normaal om tijdens uw leven nieuwe huidvlekjes te krijgen. Niet alle nieuwe vlekjes zijn huidkanker, maar alleen een arts kan het verschil zien.

Voor meer informatie over zonnen en huidkanker kunt u terecht bij het RIVM.