Afgerond onderzoek

• Haalbaarheidsstudie naar het op grote schaal beoordelen van mammografieën in de EPIC* studie
• Preventie van obesitas
• De risico’s op het ontstaan van dikke darmkanker
• Schoolgruitencampagne op basisscholen
• Plasma carotenoïden, vitamine C en het risico op borstkanker
• Hongerwinter en borstkanker
• Selenium en prostaatkanker
• Selenium en slokdarmkanker

Onderzoeksbeurzen uit 2008

Haalbaarheidsstudie naar het op grote schaal beoordelen van mammografieën in de EPIC studie

Binnen de EPIC studie staat een groot onderzoek naar het verband tussen de mammografische borstdichtheid en de kans op borstkanker gepland. De mammografische borstdichtheid wordt bepaald door de hoeveelheid klier- en bindweefsel die te zien is op een mammogram.

Dit onderzoek richt zich op de haalbaarheid van het opvragen en analyseren van mammografieën die in het verleden gemaakt zijn bij EPIC deelneemsters. Vooruitlopend op de grote studie zullen bij ieder EPIC centrum mammogrammen van 10 borstkankerpatiënten en 10 controlepersonen opgevraagd en geanalyseerd worden.

In hoeverre dit mogelijk is voor alle 23 EPIC centra hangt samen met:

• Of er lokaal borstkankerscreeningprogramma's of andere mogelijkheden voor routinematig borstonderzoek voorhanden zijn.
• Of er opslaglocaties (archieven, ziekenhuizen, bij de deelneemsters thuis) zijn.
• Of er locale privacy restricties zijn.
• Of er kwaliteit van de gebruikte mammografische apparatuur voldoende is.

Met de gegevens die in het kader van deze haalbaarheidsstudie worden verzameld zal er onderzoek gedaan worden of er indicaties zijn voor geografische verschillen in borstdichtheid en of deze overeenkomen met de bekende geografische verschillen in de incidentie van borstkanker in Europa.

Onderzoekssubsidie: 1 jaar

Wetenschapper: dr. C.H. van Gils (Julius Center for Health Sciences and Primary Care, UMC Utrecht).

Terug naar boven

Onderzoeksbeurzen uit 2007

Obesitas (extreem overgewicht) verhoogt het risico op verschillende soorten kanker. Daarom is preventie van obesitas belangrijk. Om een goed preventiebeleid te ontwikkelen is inzicht nodig in de oorzaken van obesitas. Dit onderzoek bestudeert de factoren die mogelijk ten grondslag liggen aan de ontwikkeling van obesitas (o.a. het drinken van suikerrijke dranken en het eten van calorierijke voeding en te weinig lichaamsbeweging). De wetenschappers maken gebruik van reeds beschikbare onderzoeksgegevens uit Nederland en Australië.

Onderzoekssubsidie: 2 jaar

Wetenschapper: prof. dr. ir Johannes Brug (EMGO, Institute for Research in Extramural Medicine, VU Medisch Centrum Amsterdam, VUMC).

Terug naar boven

Het belang van het verband tussen lichaamsgewicht en lichaamslengte, gewicht op 20 jarige leeftijd, beperkte energie-inname tijdens de jeugd en lichaamsbeweging en het risico op dikke darmkanker is nog niet goed gedefinieerd. Dit onderzoek gaat over bovenstaande factoren en het verband met kanker in de dikke darm. Hiervoor gebruiken de onderzoekers gegevens van het lopende Nederlandse Cohort Onderzoek naar voeding en kanker (NLCS).

Onderzoekssubsidie: 3 jaar

Betrokken wetenschappers:dr. M.P. Weijenberg, dr. M. van Engeland en prof. dr. P.A. van den Brandt (Universiteit Maastricht), dr. ir. R.A. Bausch-Goldbohm (TNO Kwaliteit van Leven), dr. A.F.P.M. de Goeij en prof. dr. A.P. de Bruine (The Research Institute Growth and Development, GROW).

Terug naar boven

Onderzoeksbeurzen 2006

Onderzoek naar het effect van een interventie op basisscholen om de groente- en fruitconsumptie te stimuleren bij kinderen tussen de 11 en 13 jaar en bij de moeders van deze kinderen. Dit onderzoek werd in Nederland ook wel Schoolgruitencampagne genoemd.

Onderzoekssubsidie: 1 jaar

Betrokken wetenschapper:
prof. dr. ir. Johannes Brug (Erasmus Medisch Centrum)

Terug naar boven

2. Plasma carotenoïden, vitamine C en het risico op borstkanker

Onderzoek naar het verband tussen carotenoïden, vitamine C en het risico op borstkanker. Het niveau van carotenoïden en vitamine C in het bloed wordt gemeten bij 1500 vrouwen met borstkanker en 1500 gezonde vrouwen. Hiervoor worden gegevens gebruikt van de EPIC cohort studie. Bijzonder is dat er gegevens zijn verzameld van personen uit 10 verschillende Europese landen.

Onderzoekssubsidie: 3 jaar

Betrokken wetenschappers:
dr. Carla van Gils en, prof. Petra Peeters (Julius Center for Health Sciences and Primary Care, UMC Utrecht) dr. H.B. Bueno-de-Mesquita ((Rijksinstituut voor Voorlichting en Milieu, RIVM) en prof. Elio Riboli (Imperial College London).

Terug naar boven

Onderzoeksbeurzen 2005

De Hongerwinter is een uniek verschijnsel in Nederland en biedt de mogelijkheid om het effect van een afgeronde, specifieke periode van ondervoeding op de kans op kanker te bestuderen. Dit onderzoek gaat in op de vraag of vrouwen die de hongerwinter hebben meegemaakt en hun kinderen, in het bijzonder eerstgeborenen, een verhoogd risico hebben op borstkanker en welke implicaties dit zou kunnen hebben voor kankerpreventie.

De onderzoekers willen in eerste instantie een door hen voorgestelde set-point (waarde) hypothese onderzoeken. Met dit onderzoek hopen de onderzoekers meer inzicht te krijgen op welk moment men kan beginnen met de preventie van borstkanker; begint dit bij de moeder of direct na de geboorte van haar kind. Het gaat dus meer om de vraag ‘wanneer’ dan om ‘hoe’.

Onderzoekssubsidie: 4 jaar

Betrokken wetenschappers: dr. Paulus van Noord (Julius Center for Health Sciences and Primary Care, UMC Utrecht), dr. Cecile Ronckers van het NCI (National Cancer Institute NIH Bethesda/Washington DC USA).

Terug naar boven

Epidemiologisch onderzoek heeft aangetoond dat patiënten met prostaatkanker voorafgaand aan hun ziekte een laag gehalte van selenium in hun lichaam hebben. Het huidige onderzoek wil nagaan of extra selenium in de voeding de hoeveelheid in de prostaat kan verhogen. Mannen die op de wachtlijst staan voor een prostaatoperatie krijgen hiertoe gedurende 4-8 weken extra selenium in de vorm van gistextracten. Na operatie wordt in het prostaatweefsel de hoeveelheid selenium bepaald en de effecten op de genexpressie in de prostaat worden bekeken om de mogelijke rol van selenium bij de preventie van prostaatkanker in kaart te brengen.

Onderzoekssubsidie: 4 jaar

Betrokken wetenschappers: prof. dr. ir. Pieter van ’t Veer (Wageningen Universiteit), dr. ir. P. Bode (Interuniversitair Reactor Instituut, Delft), prof. dr. L. Kiemeney (UMCN St. Radboud, Nijmegen), prof. dr. M. Müller (Wageningen Universiteit), prof. dr. J. Schalken (UMCN St. Radboud, Nijmegen), dr. A.J. Verhofstad (UMCN St. Radboud, Nijmegen), prof. dr. Witjes (UMCN St. Radboud, Nijmegen).

Terug naar boven

In China is ontdekt dat lage gehalten van selenium in de voeding kan leiden tot een verhoogde kans op slokdarmkanker. In dit onderzoek krijgen 300 patiënten met slokdarmafwijkingen gedurende twee jaar seleniumrijke rijst, seleniumsupplementen of normale rijst. Nagegaan wordt in hoeverre het seleniumgehalte in het lichaam toeneemt en of de ontwikkeling van verdachte afwijkingen in de slokdarm wordt geremd door extra seleniuminname. Positieve resultaten versterken de gedachte dat seleniumverrijking van voedsel een kostenefficiënte manier kan zijn om de tekorten op te heffen.

Onderzoekssubsidie: 4 jaar

Betrokken wetenschappers: prof. dr. ir. Pieter van ‘t Veer, (Wageningen Universiteit), dr. Jinkou Zhao (Jiangsu Provincial Center for Disease Control and Prevention, China), prof. dr. ir. F.J. Kok (Wageningen Universiteit).

Terug naar boven